“Ik ken jou als iemand die graag kennis deelt, is daar ook plaats voor tijdens een coachingssessie?”

Wel, als coach speel je volledig in op wat de coachee op het moment zelf aanbrengt en zegt, op welke manier, met welke woorden, … Ik ben geen mentor of coach tijdens een sessie. Tegelijkertijd deel ik af en toe wel tips, tricks en learnings uit onderzoeken of opleidingen. Dat doe ik als de coachee erom vraagt of als ik als coach denk dat het een positieve bijdrage kan zijn in de zoektocht naar inzichten en concrete acties om tot de gewenste veranderingen te komen.

Er zijn echter twee modellen die ik standaard uitleg door ze – naar best vermogen – te tekenen op een flip chart. En het eerste is dat van de logische niveaus, een model van Bateson.

Ik zie het als een krachtige tool om meer inzicht te krijgen in de drijfveren waarom we doen wat we doen, hoe we kunnen leren en veranderen.

Tijdens sessies zijn er al coachees die naderhand zélf de link leggen met dit model. Een van die coachees verraste mij gisteren met een grote print die ze heeft gemaakt van het model. Ik kreeg van haar de toestemming om een foto van het grote exemplaar te delen met jullie.

Kijk eens naar de onderste niveaus van de pyramide.  Die van omgeving, gedrag en competenties zijn in principe vrij bewust en duidelijk waar te nemen. Alhoewel: het kan een echte eye opener zijn als je beseft dat sommige gedragingen sterk worden beïnvloed door je omgeving. Dat je resultaten of je gevoel van welbevinden bv. afhangen van de ruimte waarin je een bepaalde activiteit zoals een meeting doet. Of wat ik nog vaker vaststel: dat de aan- of afwezigheid van bepaalde personen een grote impact kan hebben op je gedrag.

De niveaus vanaf overtuigingen en hoger zijn veel moeilijker of niet direct waarneembaar. In sessies focus ik het meest op die overtuigingen. Dit zijn onze “persoonlijke waarheden” en ze zijn nauw verbonden met onze “waarden”, de drijfveren die ons van binnenuit stuwen.

Ze zitten als het ware in onze buik – niet in ons rationele hoofd – en ze sturen het grootste deel van ons gedrag aan, vaak zonder dat we het weten of willen.

Vandaar dat het verwerven van inzichten over onze waarden en overtuigingen vaak leidt tot doorbraken in het doorgronden van ons gedrag en onze reacties in bepaalde situaties, op personen, woorden, …

In een latere post kan ik ingaan op manieren om deze waarden en overtuigingen te detecteren, en hoe er kan gecoacht worden om ze – waar nodig – te laten evolueren. Want vele overtuigingen ontstaan op basis van ervaringen of worden een deel van ons omdat ze van personen komen die we als een autoriteit hebben gezien. Denk maar aan ouders, leerkrachten, een inspirerende leidinggevende, een geloofwaardige expert in de media, …

Maar wat als die overtuiging – die ooit om een goede reden deel is gaan uitmaken van ons systeem – vandaag niet meer zo dienstbaar, relevant of actueel is voor jou? Dan gaan we samen aan de slag om die overtuiging in een nieuwe richting te laten evolueren maar dat is een verhaal voor later.

Voor nu wil ik herhalen dat de logische niveaus een interessant model vormen tijdens coachingssessies en dat aha-erlebnissen vaak niet veraf zijn wanneer we er samen induiken.